21.4.13

Hal Weitzman. Latin lessons: How South America Stopped Listening to the U.S. and Started Prospering. Chicago: Home Room, 2012

Hugo Chávez is dood, dat weet u ook wel. Hal Weitzman wist het nog niet toen hij zijn boek Latin lessons publiceerde. Het lijkt me desondanks nog steeds een nuttig boek voor iedereen die iets wil begrijpen over wat er in Latijns Amerika is gebeurd in de afgelopen tien of vijftien jaar – hoe daar enkele linkspopulisten de macht hebben kunnen krijgen en deze bovendien hebben kunnen aanwenden om het continent een flink stuk sterker te maken.

De belangrijkste oorzaak was volgens Weitzman: dat ze niet maar de Verenigde Staten luisterden. Ze konden zich dat onder andere permitteren doordat de VS minder belang was gaan hechten in wat er allemaal in de 'achtertuin' gebeurde, maar bovendien was de wrevel over Noord-Amerika in de loop van de tijd terecht of onterecht ook zo groot geworden dat men besloot zich te richten op andere partners dan alleen maar het noorden – op China bijvoorbeeld.

Chávez was van die politiek misschien het meest uitgesproken gezicht en ook vermoedelijk (ik ben het niet gaan tellen) de politicus die Weitzman het vaakst noemt in Latin Lessons; maar Correa in Ecuador is een ander voorbeeld. Het waren en zijn populisten in de goede en de slechte zin van het woord: de goede zin is dat ze voor het eerst oor hadden voor de massa's van armen in hun land; de slechte dat ze meenden dat zij persoonlijk die meerderheid vertegenwoordigen en dat er naar minderheden minder geluisterd hoeft te worden.

Weitzman legt die complexe materie met bewonderenswaardige helderheid uit. Allerlei kanten worden genuanceerd belicht (de titel van het boek is provocatief, maar uit de tekst krijg je nauwelijks de indruk van partijdigheid). Ik heb het luisterboek de afgelopen weken beluisterd terwijl ik 's ochtends en 's avonds van en naar het station fietste, en werd zo ineens een stuk wijzer over de politiek en de economie van een heel continent.

Geen opmerkingen: