Doorgaan naar hoofdcontent

David Pefko. Het voorseizoen. Amsterdam: Prometheus, 2012 (2011)

Wanneer mag je beslissen dat er een trend is in de Nederlandse literatuur? Het voorseizoen van David Pefko is het tweede boek dat ik las dat gaat over iemand die veel te dik is: eerder deze maand las ik Lieve Céline van Hanna Bervoets, waarover ik niet op dit blog schreef maar wel elders.

De protagonisten hebben meer overeenkomsten dan het gewicht: ze verkeren allebei aan de zelfkant van de maatschappij, zijn niet bijster intelligent en gaan uiteindelijk tragisch ten onder. De trend zou dan zijn: een plotselinge aandacht van de romanschrijvende elite voor de mensen die nooit boeken lezen maar wel patat eten.

Mijn stukje over Lieve Céline ging vooral ook over de vraag wat vrouwelijke schrijvers en lezers onderscheidt van mannen. Een grondige vergelijking van dat boek met Het voorseizoen zou misschien licht op die kwestie kunnen werpen, want Het voorseizoen lijkt me een heel mannelijk boek. En dat is niet alleen omdat de hoofdpersoon naar de hoeren gaat (mannelijke schrijvers die over de zelfkant schrijven, schrijven vaak over prostitutie). De aandacht voor het lichamelijke is ook anders: het is kotsen, diarree hebben en masturberen, het gaat over dingen die het lichaam uitkomen. Vrouwelijke schrijvers schrijven vaker over wat er in het lichaam gebeurt. (Nu ik dit opschrijf, bedenk ik dat dit toch ook niet helemaal klopt want Pefko's held, Steve Mellors, heeft ook regelmatig buikpijn.)

Nou ja, daar kom ik niet uit.

Het voorseizoen roept ook een heleboel vragen op: waarom heeft de schrijver dit of dat gedaan? Hoe komt een Nederlandse schrijver er bijvoorbeeld toe om een rechercheur uit Leicester tot hoofdpersoon te kiezen? Technisch is dat behoorlijk ingewikkeld (hoeveel Engelse woorden gebruik je bijvoorbeeld in de dialogen?) Waarom moet die man met alle geweld tegen het eind van het boek naar een Grieks eiland worden weggewerkt? Dat is toch een van de minder geloofwaardige kanten van het boek, dat zijn mislukte advocaat hem zomaar naar zijn eigen vakantiehuisje laat gaan. En wat heeft die jonge Pefko (29 jaar is hij nog maar) met dikke mannetjes die op internet hun gerief zoeken — het internetverschijnsel Louis Nanet is immers ook door hem verzonnen? Waarom staat er op het omslag een afbeelding van een jongetje dat de zee in loopt? Waarom heet het boek Het voorseizoen?

Maar het gaat niet om die vragen. Alles bij elkaar is Het voorseizoen een verbazingwekkende roman, hopelijk de voorbode van nog heel veel moois. Ik heb het gevoel dat het allemaal nu soms nog wat technisch is, dat hij nog teveel een leven van buitenaf beschrijft, en eerlijk gezegd ook een beetje te lang van stof; maar dat er een moment komt dat er uit Pefko's binnenste nog iets veel verschrikkelijkers komt dan de buikpijn van een dikke man. En dat we dan te maken blijken te hebben met een van de grootste Nederlandse schrijvers van onze tijd.

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Pauline Slot. Dood van een thrillerschrijfster. Amsterdam: De Arbeiderspers, 2016.

Er zijn te veel schrijvers in de wereld, en te weinig lezers. Zo zit het in ieder geval in de wereld van Pauline Slots nieuwe roman Dood van een thrillerschrijfster. In het hele boek komt er, afgezien van een enkele Griek, slechts één persoon voor die niet schrijft maar leest – al lijkt zelfs deze Stephen even te flirten met de gedachte dat hij weleens een kookboek zou willen maken.

Het boek speelt zich af in een schrijversretraitecentrum in Griekenland dat gedreven wordt door een Nederlandse schrijfster en haar Canadese man (de lezer). Een paar weken per jaar stellen zij hun huis open voor Nederlands- en Engelstaligen die er aan hun boek werken.

Waarom willen al die mensen schrijven? Vooral om schrijver te zijn. Waarom willen ze schrijver zijn? Dat wordt niet helemaal duidelijk, al gaat het er bij de meesten vooral om dat ze rijk en beroemd willen worden. (Er zijn er ook die een intrigerende dichtbundel schrijven of een proefschrift, maar zij zijn in de minderheid.)

Dood van een thril…

Remco Campert. Compact. Amsterdam: Van Oorschot, 2016.

Nu Simon Carmiggelt, Annie M.G. Schmidt en Margo Minco aan de beurt waren geweest, mocht Remco Campert niet ontbreken in de serie Gedundrukt van Van Oorschot, waarin ieder jaar kennelijk een 'meester van de korte baan' wordt geëerd.

Helaas is de selectie, op verzoek van Campert gemaakt door zijn biograaf Mirjam van Hengel, nogal braaf uitgevallen. In de drie afdelingen, met gedichten, verhalen en columns, overheerst een licht melancholische toon en wordt vooral veel autobiografisch of quasi-autobiografisch teruggekeken op des schrijvers jonge jaren. (Althans, er gaat nogal veel over die jonge jaren. In technische zin wordt er natuurlijk niet altijd teruggekeken, omdat sommig werk in die jonge jaren geschreven is.) Er zijn verhaaltjes en gedichtjes over de kindertijd, over de jonge jaren, als jonge student.

Misschien is het omdat Van Hengel met haar onderzoek voor haar eigen boek vooral die periode heeft afgedekt en dus dat deel van het oeuvre goed kent, maar mij ging het op ze…

A.F.Th. van der Heijden. Advocaat van de hanen. Querido, 2014 (1990).

Omdat ik deze zomer intensief Van der Heijdens feuilleton President Tsaar op Obama Beach volgde, las ik parallel daaraan ook sommig ouder werk terug: vaak slechts voor een deel, omdat ik me iets herinnerde bij het lezen van het feuilleton, maar sommige boeken heb ik uiteindelijk voor een zo groot deel nagelezen dat ze uiteindelijk ook wel in dit logboekje terecht zullen komen.

Advocaat van de hanen is waarschijnlijk Van der Heijdens meestgelezen boek, omdat het relatief zelfstandig staat van de rest van de cyclus én omdat het ongeveer de structuur heeft van een thriller. Het is allemaal relatief: er wordt eigenlijk onderhuids behoorlijk veel verwezen naar de rest van Van der Heijdens werk, en voor een thriller is het nu ook weer niet zo heel spannend. Hoe de betrokkenheid van Ernst Quispel bij de moord op Kiliaan Noppen precies is, is weliswaar in het begin niet heel erg duidelijk, maar ook geen groot mysterie; en de onthulling van wie nu precies de echte moordenaar is, komt als een so…